De gipsmeesters van het Radboudumc kiezen tegenwoordig regelmatig voor een 3D geprinte spalk in plaats van traditioneel gips. De spalken zijn comfortabeler voor de patiënt, terwijl de kostprijs niet veel duurder is dan een gipsverband. Wil de specialist tussentijds een wond onder het gipsverband controleren, is 3D printen zelfs voordeliger.
Het 3D printen van spalken is één van de vier voorbeelden hoe Technisch Geneeskundigen in het Radboudumc de klinische zorg ondersteunen met technische zorginnovaties. Een aspect dat onderbelicht blijft in de discussies over het naderend zorginfarct, vindt Roel Verhoeven, Technisch Geneeskundige en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Technische Geneeskunde (NVvTG). “Een deel van het personeelsgebrek kunnen we opvullen door technologie goed te gebruiken.” Minstens zo belangrijk vindt hij de betere zorgkwaliteit door technologische innovaties.
Een 3D geprinte spalk is voor de patiënt veel comfortabeler
Onderzoek naar 3D printen van spalken
Het 3D printen van spalken voor patiënten met een breuk is een goed voorbeeld van dit laatste. Gipsverbanden zijn vervelend voor patiënten, ongemakkelijk, best wel zwaar en je huid is volledig afgedekt. “En niks is zo irritant als dat het weer wordt losgeknipt omdat de specialist na een week toch nog even naar de wond onder het gips wil kijken”, zo somt Laura van Ginkel de nadelen van het traditionele gipsverband op. Zij doet als klinisch technoloog en promovendus in het Radboudumc onder andere onderzoek naar het 3D printen van spalken als een comfortabeler alternatief voor de patiënt.
In de praktijk blijkt zo’n 3D geprinte spalk veel meer comfort te bieden: de spalk is veel lichter dan het gipsverband, de patiënt heeft meer bewegingsvrijheid terwijl de fixatie van de breuk net zo goed is. En omdat de spalk open is, kan een arts gemakkelijk wonden controleren als dit nodig is.
Zelf designsoftware ontwikkeld
In het 3D lab van het Radboudumc is ontwerpsoftware ontwikkeld om snel van de scandata naar een patiëntspecifiek ontwerp van de mal te gaan om daarvan een STL file te genereren. Laura van Ginkel: “We zijn begonnen met een ontwerp te maken van een gemiddelde arm. Daar leggen we de scandata overheen en dan groeit het digitale model van de gemiddelde arm naar de specifieke arm van de patiënt. Aan dit voorstel kunnen we aanpassingen doen, bijvoorbeeld als we de gaten op een andere plek willen. Ook de dikte van de spalk kunnen we aanpassen.” De spalk wordt vervolgens 3D geprint op een Formlabs Form 4.
Promotie-onderzoek
Laura van Ginkel onderzoekt dit momenteel in het kader van haar promotie-onderzoek. De Nijmeegse gipsmeester zijn in elk geval enthousiast, zegt ze. “3D printen gaat niet het gips vervangen maar is een aanvulling op hun werk.” Een van de mogelijkheden in de ontwerpsoftware is namelijk om samen met de artsen en andere behandelaars eenvoudig aanpassingen te doen om drukpunten weg te nemen. De enige bottleneck in het proces is de printtijd van ongeveer 4 uur, inclusief wassen en UV uitharden gemiddeld zes uur. “Dat is de consequentie van het feit dat het materiaal biocompatible moet zijn. Formlabs heeft materialen die sneller 3D printen maar die kunnen we niet gebruiken.” Om qua productietijd in de buurt te komen van een gipsverband, zou de spalk binnen 1,5 tot maximaal 2 uur klaar moeten zijn.
Kostenanalyse valt gunstig uit
In haar onderzoekt kijkt de promovendus ook naar de kosten va de 3D geprinte spalken. Qua materiaalkosten is het 3D printen momenteel één tot twee euro duurder dan het gipsverband. “Kosten vergelijken is lastig. Hoe neem je bijvoorbeeld de afschrijving van de printer mee in deze berekening”, zegt Van Ginkel. Als een gipsverband na een of twee weken worden open geknipt, dan is de spalk direct veel goedkoper omdat deze dankzij de sluiting met klittenband gemakkelijk afgedaan kan worden.
In de volgende editie van Solutions Magazine kun je een uitgebreider artikel lezen over het 3D printen in het Radboudumc.
