3D Makers Zone heeft officieel de elektronenstraal 3D metaalprinter van Freemelt in gebruik genomen. Deze Freemelt One is het hart van het nieuwe Fieldlab Meltonic, waar Nederlandse maakbedrijven en onderzoekers terecht kunnen om de toepassingen van deze AM-technologie te verkennen en de haalbaarheid te onderzoeken. Daarbij ligt de focus op geavanceerde materialen, waaronder wolfraam.
De belangstelling voor de officiële opening van het Fieldlab Meltonic in Haarlem was groot. Ondanks dat het de vrijdag voor de Krokusvakantie in Zuid-Nederland was, waren meerdere Tier 1 toeleveranciers uit de Brainportregio naar Haarlem gekomen om de eerste Freemelt metaalprinter op Nederlandse bodem live te zien. Daarnaast waren de luchtvaart- en medtec industrie vertegenwoordigd, evenals defensie. Allemaal sectoren die Herman van Bolhuis, initiatiefnemer van het nieuwe fieldlab, voor ogen heeft als het om deze AM-technologie gaat.
Fieldlab Meltonic brengt elektronenstraal metaalprinten binnen bereik van de Nederlandse industrie
Dual use cases ontwikkelen
Herman van Bolhuis vindt dat Nederland sneller en beter kan als het om additive manufacturing gaat. En dat er méér is dan Laser Powderbed Fusion als AM-technologie. Daarom heeft 3D Makers Zone met steun vanuit het Smart Industry programma van FME geïnvesteerd in de Freemelt One E-PBF machine. “We willen met de industrie en de universiteiten van Delft, Eindhoven en Twente onderzoeksprogramma’s starten voor Dual Use applicaties”, aldus Van Bolhuis tijdens de aftrap van het event in Haarlem. In 2024 sloten 3D Makers Zone en Freemelt al een samenwerkingsovereenkomst; verleden jaar heeft het Haarlemse innovatiecentrum de focus verschoven naar defensie toepassingen en zijn de plannen bijgesteld. Van Bolhuis verwacht dat er vanuit defensieprogramma’s co-financiering beschikbaar komt voor bedrijven die in het fieldlab aan de slag willen gaan. Johannes Gartner, als universitair docent verbonden aan TU Delft, heeft daarnaast de hoop gevestigd op het European Competitive Fund waarvan de Europese Commissie later dit jaar de details bekend zal maken. Hij noemt dit een interessant fonds omdat de middelen beschikbaar komen voor projecten met hogere TRL-niveaus.
AM als onderdeel van advanced manufacturing
Dat momenteel in Brussel vooral over advanced manufacturing wordt gesproken en niet langer expliciet over additive manufacturing, is in zijn ogen niet zo heel erg. “Additive manufacturing is een enabler voor alle huidige uitdagingen van Europa en kan bijdragen aan oplossingen.” Terecht wordt daarbij gekeken naar de hele waardeketen, waar AM-onderdeel van is. Professor Gartner riep daarnaast op samen te werken en kennis te delen. “De markt is nog lang niet verzadigd dus is er geen enkele reden bang te zijn voor concurrentie.”
Opstap naar serieproductie
De Freemelt One kent open source software en architectuur, wat juist belangrijk is voor de onderzoeksactiviteiten in het nieuwe fieldlab. De machine is bedoeld voor de onderzoeksfase en biedt bijvoorbeeld de mogelijkheid om een groot aantal externe sensoren aan te sluiten. “Deze machine is bedoeld voor haalbaarheidsstudies”, aldus Freemelt CEO Daniel Gitlund die tijdens het openingsevent sprak. Het Zweedse concern heeft tot nog toe sterk ingezet op de academische wereld, maar wil komende jaren de stap maken naar serieproductie met de E-PBF machines. Daarvoor is de eMeld iD ontwikkeld voor proof of concept, terwijl de eMelt iM de machine is die de Zweden hebben ontwikkeld voor serieproductie.
Wolfraam en andere metalen
Hoewel klanten van het Zweedse bedrijf de elektronenstraal AM-technologie inzetten voor inmiddels 35 verschillende legeringen, legt Freemelt zelf de focus op wolfraam, titanium en koperlegeringen. De focusmarkten zijn energie, defensie en medische technologie. Dankzij de samenwerking met Sandvik kan Freemelt Europese klanten een complete Europese supply chain bieden voor additive manufacturing met wolfraam. Sandvik beschikt in Oostenrijk over een eigen mijn waar wolfraam gewonnen wordt dat verwerkt wordt tot poeder voor de EBM-metaalprinter.
Waarom elektronenstraal metaalprinten?
Het Fieldlab Meltonic is bedoeld voor zowel de defensie, hightech, luchtvaart zowel als medische industrie om de mogelijkheden vanE-PBF technologie te onderzoeken. Net als 3D Makers Zone, faciliteert het fieldlab de industrie en onderzoekers door de faciliteiten inclusief opgeleide operators beschikbaar te stellen. Herman van Bolhuis ziet het liefst partners die bereid zijn open-innovatie onderzoek te doen. De ambitie is om drie tot vier voorbeeld use cases te ontwikkelen om de industrie duidelijk te maken dat er méér is op additive manufacturing vlak dan Laser PBF systemen. De Freemelt technologie biedt als belangrijkste voordelen dat in een vacuüm wordt geprint – een schone omgeving zoals CEO Daniel Gitlund het uitdrukt – met een temperatuur van 700 tot 1.400 graden Celsius. Hierdoor ontbreken de temperatuurschommelingen die bij L-PBF tot spanningen in het materiaal leiden. Daarnaast leent de technologie zich beter voor serieproductie omdat de elektronenstraal het metaalpoeder met 3.600 spots gelijktijdig smelt. Het Freemelt systeem voor serieproductie is ontworpen om op een zo klein mogelijk oppervlak een maximale output te genereren.
Eerdaags verschijnt er een uitgebreider artikel over de lancering van het Fieldlab Meltonic.
