3D printen draait om waardecreatie. Deze kan in hele specifieke details zitten. Zomaar een offerte aanvragen om de prijs van een 3D geprint onderdeel te vergelijken met die van spuitgiet- en freesdelen, is dan ook het paard achter de wagen spannen. 3D printbedrijven zoeken daarom het overleg met de inkoper, om het verhaal achter het onderdeel te ontdekken. Het AM Plein op de Kunststoffenbeurs biedt hier dit jaar opnieuw een podium voor.
Als bezoekers op de Kunststoffenbeurs in de O-Rouge racesimulator stappen, is het stuurwiel waarschijnlijk het eerste dat ze opvalt. Er zitten 7 hoogwaardige drukknoppen op, 2 encoders, 2 kantelschakelaars en schakelpaddels van koolstofvezel om je dezelfde sensaties te geven als in een echte racewagen. Wat bezoekers niet meteen zien, is dat het stuurwiel meer dan 30 geprinte onderdelen bevat.
Customizen dankzij 3D printen
“De doelgroep van O-Rouge heeft doorgaans zeer specifieke wensen. Met 3D printen kunnen we daar goed op inspelen omdat we op die manier producten beter kunnen customizen”, zegt Daniël Hoogstraate, commercieel manager bij service provider Tenco DDM. O-Rouge, ook opgericht door Tom Castermans, met ervaring in de Formule 1 wereld, bouwt maandelijks een handvol racesimulatoren waarvan het prijskaartje kan oplopen tot het bedrag van een dik aangeklede middenklasser auto. “Ook vanuit het oogpunt van kleine aantallen is 3D printen de beste oplossing.” Alles bij elkaar print Tenco DDM ruim 50 onderdelen voor elke race simulator, van behuizingen tot kabelklemmen en -geleidingen en van knoppen tot ventilatieroosters in de luchtgekoelde stoelen. Daniël Hoogstraate benoemt met de begrippen customizing en kleine series twee wezenlijke voordelen van 3D printen.
Klanten zien 3D printen steeds vaker als onderdeel van hun productieproces
Van proto’s naar productiewerk
Inkopers van kunststof onderdelen kunnen op de Kunststoffenbeurs (17 en 18 september in Den Bosch) terecht bij de exposanten op het AM-plein om de specifiek voordelen van 3D printen te ontdekken. Tenco DDM is niet de enige die merkt dat de orders verschuiven van prototyping naar echt productiewerk. “We zien tegenwoordig vooral toepassingen in lage aantallen eindproducten en in tooling. Daarvoor investeren klanten in een 3D printer. Ook nog wel voor prototyping, maar je merkt duidelijk dat de meeste klanten 3D printen als een onderdeel zien van hun productieproces”, zegt Albert Falck, directeur van Lay3rs 3D Printing. De Eindhovense leverancier van onder andere de 3D printers van Formlabs, toont op de Kunststoffenbeurs onder andere het nieuwste model van Bambu Lab, de H2D Pro. Bambu Lab heeft niet alleen in korte tijd de desktop 3D printermarkt veroverd, maar bewijst ook zijn kracht in het middensegment, waar prestaties, snelheid en prijs in een perfecte balans samenkomen.
SLS voor machinebouwers en spuitgietbedrijven
De focus legt Lay3rs echter op de Formlabs Fuse 1 SLS printer. “De Kunststoffenbeurs is een goede plek om aandacht te geven aan wat de SLS printer kan betekenen voor zowel spuitgietbedrijven als machinebouwers”, vervolgt Albert Falck. Hij schrijft deze verschuiving vooral toe aan de beschikbaarheid van verschillende goede materialen voor de SLS printer van Formlabs, de laagdrempeligheid van de Fuse 1 en – het grootste voordeel van SLS – de goede materiaaleigenschappen in alle richtingen. “We zijn met een spuitgietbedrijf in overleg dat kansen ziet om met de 3D printer aan de slag te gaan voor producten waarvan er slechts een beperkt aantal nodig zijn.” Bottleneck blijft dat bedrijven moeten afstappen van de bekende productietechnieken en anders moeten gaan certificeren, omdat je bij 3D printen nu eenmaal met andere materialen werkt dan bij frezen of spuitgieten.
We geven een 100% garantie af en staven dit met meetrapporten
Toegevoegde waarde
Precies deze kwaliteitsborging is bij Oceanz 3D Printing een van de speerpunten. Stefan Holdinga, CCO, verantwoordelijk voor dagelijkse operatie en sales, vindt dat de 3D printindustrie op dit vlak grote stappen heeft gemaakt. Drie jaar geleden keerde hij na een uitstap naar een andere sector terug bij het Edense 3D printservicebureau. “Toen viel het me op dat de sector op kwaliteitsgebied grote stappen heeft gemaakt.” Oceanz levert tegenwoordig 3D geprinte onderdelen aan klanten met 100% kwaliteitscontrole. “We geven een 100% garantie af en staven dit met meetrapporten”, legt Holdinga uit. Als eerste printservicebureau in de Benelux gebruikt Oceanz daarvoor AM Quality, het geavanceerde QA-systeem van het Nederlandse AM-Flow waarmee binnen enkele seconden onder andere de geometrische nauwkeurigheid van het onderdeel gecontroleerd wordt. Daarnaast heeft het printservicebureau drie medewerkers die zich continu met kwaliteitscontrole en meetrapporten bezighouden.
Kwaliteitsstandaard borgen in combinatie met competitieve prijs
“De klant wil onderdelen die voldoen aan de specs en wil dit aangetoond zien. De dagelijkse uitdaging voor ons team is om deze kwaliteitsstandaard te borgen in combinatie met een zeer competitieve prijs. Automatisch uitpakken, stralen, polijsten en ook AM Quality dragen bij aan een lagere cost per part en meer uniforme kwaliteit.” Stefan Holdinga ziet dat steeds meer inkopers bewust kiezen voor 3D printen als één van hun productietechnieken. Daarbij geven argumenten zoals geringe aantallen, designs voortdurend willen itereren, of snelle levering zonder eerst te moeten investeren in een matrijs de doorslag. “Waar we in het verleden nog wel eens nice to have producten printten, produceren we nu bijna alleen nog producten met toegevoegde waarde.”
Belang van de context
3D printen concurreert niet met spuitgieten of frezen of andere productietechnieken voor polymeren. De technologie is aanvullend voor toepassingen waarin de voordelen voor meerwaarde zorgen. “We moeten daarom veel meer samenwerken, zowel in de sector als met klanten, en minder in termen van concurrentie denken”, vindt Daniël Hoogstraate van Tenco DDM. Hij is ervan overtuigd dat machinebouwers veel meer voordelen kunnen behalen met 3D printen, omdat de Nederlandse machinebouwers doorgaans geen grote aantallen bouwen en ook vaak klantspecifiek leveren. “Maar daarvoor moet ik wel een juiste context kunnen creëren. Wat drijft hun businessmodel? Wat is de toepassing? Wat zijn de aantallen en welk kwaliteitsniveau is vereist? Alleen als je je zo verdiept in de business en toepassingen van de klant, kun je tot de beste oplossing komen.” Voor Tenco DDM is dat niet altijd 3D printen.
Techniek als vertrekpunt is een van de valkuilen bij het on-boarden van 3D printen
Hybride oplossingen
“Tenco DDM schuift steeds meer op naar hybride oplossingen waarbij we ons specialisme in 3D printen combineren met andere technieken en we zelfs complete assemblies opleveren,” zegt Hoogstraate. “We richten ons sterk op waardecreatie en 3D printen is dus één van de technieken die we inzetten als onderdeel van onze ‘hybrid manufacturing’ services. Het gaat er dus ook om hoe we producten beter kunnen maken en dat we het effect hiervan ook in de businesscase meenemen.” Techniek als vertrekpunt ziet Daniël Hoogstraate als een van de valkuilen bij het on-boarden van 3D printen. Elke organisatie wil waarde aan de keten toevoegen. En 3D printen biedt mogelijkheden om nieuwe waarde aan die keten te geven. “Daarom dient het management hierbij betrokken te worden, want waardecreatie is immers onderdeel van een bedrijfsstrategie, waarbij de techniek eerder een sluitstuk in plaat van vertrekpunt moet zijn.”
Groeikansen
Ook Stefan Holdinga ziet dat er nog veel ruimte te winnen is, zonder dat de productietechnieken direct met elkaar gaan concurreren. De branches waarin 3D printen nu wordt ingezet, bieden nog volop groeikansen. Maar dan moeten engineers wel bewust worden van de plussen en de minnen van de techniek. “Spuitgieten en frezen kunnen betere oplossingen zijn als je hoge nauwkeurigheden wilt. Maar welke Ra waarde verwacht je; welke tolerantie eisen worden er gesteld aan het product? In veel gevallen zie je dat 3D printen wel voldoet aan de specs.” Dat zijn zaken die de exposanten de bezoekers van de Kunststoffenbeurs op het AM Plein uitleggen en laten zien. “Spuitgieten is nog steeds de techniek voor massaproductie. Niet iedereen heeft dit echter nodig. En we kunnen ook spuitgietmatrijzen printen voor bepaalde toepassingen”, voegt Albert Falck van Lay3rs nog toe. Daniël Hoogstraate zei al dat 3D printen draait om waardecreatie. Daarom moet je niet direct investeren in machines, vindt hij. “Kies eerst voor uitbesteden, zodat je zeker weet welke materialen en welke techniek het beste bij je toepassing passen.”
Het AM-plein is onderdeel van de Kunststoffenbeurs 2025, die op 17 en 18 september plaatsvindt in de Brabanthallen in ’s Hertogenbosch. Ook in het lezingenprogramma is er aandacht voor 3D printen.
Foto: de productieruimte bij Oceanz 3D Printing
