Het is de week van de Nederlandse maakindustrie. Deze week presenteren de technologieleveranciers zich op de TechniShow en de toeleveranciers op de ESEF, gelijktijdig in de Jaarbeurs Utrecht. Is al te zien dat 3D technologie doorbreekt in de Nederlandse maakindustrie?

 

Additive manufacturing zowel op ESEF als TechniShow belangrijk thema

Op de ESEF-website levert de zoekterm 3D print 23 resultaten op. Bij de deelnemerslijst van de TechniShow levert dezelfde zoekterm 26 hits op. Als je er rekening mee houdt dat sommige exposanten wellicht de term 3D print een beetje te ruim interpreteren, betekent het toch dat ruim 40 van de meer dan 800 exposanten in Utrecht iets doen met 3D print. Zoals in de guided tour 3D op beide beurzen zal blijken, gaat 3D technologie voor de maakindustrie verder.

 

3D scannen, ontwerpen en maken

3D technologie gaat namelijk over scannen, CAD en kwaliteitscontrole. 4C Creative Cad Cam Consultants, in de Benelux verdeler van de hoogwaardige Artec 3D scanners, toont zowel op de beurs als in de Guided Tour 3D hoe je scannen kunt inzetten voor reverse engineering. Onderdelen waarvan geen CAD-model beschikbaar is, kun je scannen en de puntenwolk gebruiken om een CAD-model te maken. Of je die daarna 3D print of freest of draait, maakt niks uit. Ook Hexagon Manufacturing Intelligence, een andere deelnemer aan de tour, demonstreert dit met de Leica Absolute Tracker, een draagbare lasertracker voor het scannen van heel grote producten. Hexagon laat ook zien hoe een 3D scan gebruikt kan worden om de geometrische nauwkeurigheid van producten te controleren.

 

Renishaw am

Renishaw toont niet alleen de 3D geprinte producten, maar vooral hoe deze technologie past in de huidige maakbedrijven.

 

Autodesk en SolidWorks

 

Ook bij CAD draait het om 3D. Grote partijen zoals Autodesk en SolidWorks zijn op de TechniShow te vinden, Autodesk met een eigen stand, SolidWorks bij partijen zoals CAD2M en Cadmes, twee Nederlandse resellers. Interessant is het om te zien hoe deze softwaremakers bezig zijn met additive manufacturing te integreren in hun systemen. Autodesk houdt in het TechniShow theater in hal 9 dagelijks om 13.00 uur een presentatie over The Future of Making Things. De cloud, mobile en de maker movement veroorzaken een revolutie in de klassieke maakindustrie, wat gevolgen heeft voor producten ontwerpen en maken. Autodesk investeert de laatste tijd regelmatig in 3D printtechnologie. SolidWorks doet dat meer bilateraal met bedrijven. Benieuwd of de maakbeurzen meer licht hierop werpen.

 

eos PEEK

EOS kan onder andere PEEK als materiaal verwerken in de 3D printers.

 

3D printen en finishen

Aanbieders van 3D printtechnologie zijn aan de technologiekant in Utrecht voldoende terug te vinden: Renishaw dat vooral de integratie van 3D metaalprinten in de productie laat zien en demonstreert hoe je met het eigen softwaresysteem invloed hebt op het 3D printresultaat; Bender AM is zowel met de EOS M100 3D metaalprinter aanwezig alsook toont het interessante werkstukken van het Koreaanse Insstek. Daarmee biedt Bender een oplossing  voor fijnmechanische componenten alsook voor grovere metalen componenten. Ook interessant bij Bender AM is de kunststofkant bij EOS, dat inmiddels goede resultaten boekt met het 3D printen van PEEK. Verder vind je het printen van technisch keramiek met de Lithoz technologie. Arcam is vertegenwoordigd door Glavimans Machines en Gereedschappen: GF Machining Solutions toont de samenwerking met EOS. En Promas Machines toont de machine van het Italiaans Sisma, partner van Trumpf, in dit geval ook op de stand van VAC Machines te zien. Opvallend is dat ook andere partijen uit de 3D printketen zich in deze markt begeven, zoals aanbieders van nabewerkingsmachines. Topfinish toont bijvoorbeeld machines voor het trommelen van 3D geprinte onderdelen. Leering Hengelo laat apparatuur zien voor het stralen van 3D geprinte onderdelen. Rösler heeft voor het nabewerken van 3D geprinte onderdelen recent samen met Shapeways Rapidfinish onwikkeld, een technologie om de afwerking van geprinte onderdelen te automatiseren. Een teken dat 3D printen op de drempel van serieproductie staat?

 

 

Seido Systems

Seido Systems toont de nieuwe mogelijkheden met de Stratasys 3D printers om 3D modellen in meer dan 1000 kleuren te printen.

 

Kunststof back op de TechniShow

De TechniShow is vooral een metaalbewerkingsbeurs. Jaren geleden is al afscheid genomen van de spuitgietmachines. Met de komst van 3D printen komt eveneens kunststof terug naar de beurs. Seido Systems presenteert een uitgebreid programma van Stratasys 3D printers, waarmee niet alleen zeer hoogwaardige kunststof componenten kunnen worden geprint (in Ultem), maar ook spuitgietmatrijzen voor 0-series of kleine series. Ook Brilliant Technology neemt deel aan de beurs en toont een breed scala aan 3D printers van Envisiontec, waarmee live op de beursvloer wordt gewerkt. Ook hier komt het thema scannen terug. Op de stand van Code West P vind je de FMD printers van Builder 3D Printers, dat recent nog het geautomatiseerd 3D printen introduceerde. Daarmee is de link gemaakt naar de ESEF, de toeleveringsbeurs waar de kunststofverwerkende industrie wel sterk vertegenwoordigd is. Vink Kunststoffen is op de toeleveringsbeurs een van de partijen in het 3D bereik met onder meer de 3D printers van Mass Portal die steeds meer hun weg naar engineeringafdelingen beginnen te vinden. Dit jaar zie je ook de eerste toeleveranciers uit de 3D printindustrie die zich presenteren, zoals Mundo 3D Printing dat zich nu ook op de industriële markt gaat gegeven, RP2 een al wat langer in de markt zijnde speler die laat zien dat 3D printen niet de enige technologie is om snel over producten te beschikken. Op het paviljoen van de CCI Alsace, enkele industriebedrijven uit de Elzas, wordt 3D printtechnologie als service aangeboden. Wilting en MTA zijn twee Nederlandse systemsuppliers die het thema additive manufacturing duidelijk hebben geïntegreerd in hun onderneming, maar het wel ieder vanuit een andere invalshoek aanvliegen (lees in het 3D print magazine van maart hun visie). Ook 3d4makers, een producent van filament, staat op de ESEF.

 

Project EGG en 3D Printing congres

En voor wie nog meer zoekt: woensdag en donderdag verzorgt Michiel van der Kley een presentatie over het project EGG (foto bovenaan), een 3D geprint paviljoen van 3 bij 4 bij 5 meter. Hij heeft hiervoor gebruik gemaakt van de wereldwijde 3D printcommunity. Hoe hij dat project heeft aangepakt, licht hij zelf toe. Het geprinte paviljoen is overigens de hele week op de beurs te zien. En tot slot is er vrijdagochtend het 3D Printing congres voor bezoekers van beide beurzen. Het congres is zowel voor engineers interessant alsook voor het management van maakbedrijven. Sjef van Gastel van Objexlab schetst de stand van zaken qua 3D printtechnologie; Rein van der Mast van Addlab behandelt de designkant; Giorgio Magistrelli, AM-projectmanager bij Cecimo, beantwoordt de vraag waarom de fabrikanten van CNC-machines additive manufacturing belangrijk vinden en behandelt juridische kant ervan; en als laatste geeft Onno Ponfoort van Berenschot een presentatie over de impact van 3D printen op de businesskant. Deelname aan het congres is gratis, wel registreren en vroeg op staan: aanvangstijd 8 uur (7.00 uur als je mee wilt ontbijten).